vrijdag 13 december 2019

Ik schop zo nu dan tegen het begrip integraal aan. Omdat ik het een nietszeggend begrip vindt. Wat ons niet écht helpt. Maar als lector kun je dat niet ongestraft blijven doen. Ik ben er dan ook maar eens ingedoken. In een artikel in Bodem, december 2019, heb ik dit uitgewerkt. In deze column alvast de social media versie.

(Geert Roovers, 13 december)

geertBodem en ondergrond moet integraal benaderd worden. En daarmee krijgt het een volwaardige plek. Zeggen we. In de Omgevingswet lees ik: ‘de kern is een andere manier van werken, vanuit een integrale benadering van de leefomgeving. … ‘.  Een definitie of duiding van het begrip ‘integraal’ ontbreekt.  De Structuurvisie Ondergrond stelt: ‘Met het Programma Bodem en Ondergrond sturen het Rijk, de decentrale overheden en het bedrijfsleven aan op een verbreding van het bodembeleid naar een integrale gebiedsgerichte benadering … .’  Ook stelt de visie: ‘Beleid voor bodem en ondergrond vraagt om een integrale blik en het met elkaar verbinden van de ruimtelijke ordening met het milieubeleid, het klimaatbeleid, het energiebeleid, het waterbeleid en het bodembeleid’. Gebruiken we een woordenboek, dan staat integraal in essentie voor ‘alomvattend’ en ‘één geheel zijnde’ (Encyclo.nl, geraadpleegd op 12 augustus 2019).

Het begrip integraal wordt dus veel gebruikt, maar is weinig geduid. Voor het omgaan met bodem en ondergrond heeft dit een aantal consequenties. Als eerste: wat integraal concreet is, ligt niet vast. Het begrip geeft een ‘stip aan de horizon’ die helpt bij het in gang zetten van veranderingen. In de uitwerking zal dan spanning ontstaan. Wat de één er concreet onder verstaat, verschilt van wat de ander bedoelde. Lastig bij het maken van plannen of verlenen van vergunningen. En als tweede: als integraal werken ‘alles omvattend’ en ‘het geheel’ is, dan is bodem en ondergrond daar per definitie slechts een onderdeel van. En willen wij de positie van ‘bodem en ondergrond’ in ruimtelijke ontwikkeling versterken dan moeten we bodem en ondergrond dus juist níet laten opgaan in een integraal geheel – met een grote kans op onzichtbaarheid.

 

20191213 Column Geert ankerDit betekent dat ik ervoor pleit om géén integrale werkwijze voor bodem en ondergrond na te streven. Maar om de potentie en positie van bodem en ondergrond op zichzelf in beeld brengen, alvorens dit in een integrale benadering in te brengen. Verankeren van bodem en ondergrond in plaats van integraal benaderen. En voor deze verankering zie ik vijf cruciale en samenhangende onderdelen: inzicht in facts and figures van de ondergrond, werkwijzen om bodem en ondergrond een plek te geven, een positie bij beleidsvorming, afdelingen, bestuurders en politici, een aantrekkelijk imago én continu werken aan leren over en met bodem en ondergrond.

 

In Bodem heb ik dit verder uitgewerkt, inclusief handvatten om hiermee in uw organisatie mee om te gaan. Zodat we écht stappen kunnen maken met bodem en ondergrond. En ik niet meer tegen het begrip integraal hoef aan te schoppen. Kijk gerust ook hier: linkedin.com

 

Dr. ir. Geert Roovers is (parttime) lector Bodem en Ondergrond aan de Saxion hogeschool te Deventer, en senior-adviseur bij Antea Group.

 

Linkedin

Reageren op deze column kan hier: Facebook