maandag 13 januari 2020

Een cliché wordt niet voor niets een cliché. Tijdens mijn studie was de Lekkerkerkaffaire de favoriet van elke docent om te laten zien hoe belangrijk het is om goed voor de bodem te zorgen. Hoe kon men niet hebben gezien dat het vervuilen van de bodem de mensheid zo in gevaar kon brengen? Er was geen tijd voor om brede belangen af te wegen, krachtenveldanalyses te doen en werk met werk te maken; de bodem moest schoon en iedereen die dat in twijfel trok was vijand van de volksgezondheid. Een jaar of 30 later kijkt de bodemsector, inmiddels gestroomlijnd met strakke protocollen en duidelijke normen, verstoord op van haar werk. De wereld is veranderd. Er is geen bodemprobleem, er is een duurzaamheidsprobleem. Alles blijkt in onze wereld met alles samen te hangen, en als specialist kun je de nieuwe complexiteit niet meer aan. Als onze generatie het milieuprobleem wilde oplossen, moesten we leren integraal te denken. (Daan Henkens, 13 januari)

DaanHenkens 02Toch werd ik verrast door de sectoraalheid van de ‘echte wereld’. Op borrels verbaas ik me met mijn studie- en generatiegenoten over de mooie woorden over integraliteit, en de harde realiteit van de keiharde sectorale segregatie. Integraal lullen, sectoraal vullen. Werk aan de winkel dus voor mijn integraal geschoolde generatie. Nooit meer Lekkerkerk!
Toch is niet alles goud wat er blinkt. Integraliteit maakt het werk onzeker, hoe kun je ooit een meerjarenplan voor baggerwerkzaamheden maken als er steeds weer andere factoren van belang blijken te zijn en één snelle onderzoeksjournalist een kleine omissie tot een mega-schandaal kan omtoveren? Je moet overal rekening mee houden, en net als je alle relevante factoren in beeld hebt storten een stel doorgesnoven prutsers op de Zuidas de economie weer eens in een dip en kun je je hele businesscase alsnog door het putje spoelen.
Door overal rekening mee te willen houden hebben we niet alleen de toekomstige problemen op tijd in de smiezen, maar halen we ook een groot aantal potentiele faalfactoren uit onverwachte hoek binnen. Wie had ooit kunnen bedenken dat de schrik er na decentralisatie van de jeugdzorg zo in zou zitten bij gemeenten, dat ook de decentrale uitvoering van het bodembeleid met angst en beven tegemoet wordt gezien?
Hoe gaan we voorkomen dat de afstudeerders van 2050 zich verbazen over die rare ouwe rotten die nog steeds denken met integraal denken de wereld te gaan redden, terwijl ze na invoering van de Omgevingswet niets meer gedaan hebben gekregen? Hoe zorgen we ervoor dat onze ‘transitie van sectoraal naar integraal’ niet zomaar een gril van de tijdsgeest wordt, maar een duurzame verandering?
Zijn er nog dinosaurussen uit het sectorale tijdperk in de zaal? De ‘integrale generatie’ wil nog heel even met u praten, voordat u van uw welverdiende pensioen gaat genieten. Uw verzameling ‘fossielen van het sectorale denken’ zal ons nog heel goed van pas kunnen komen bij het toekomstbestendig maken van het integrale werken, gooi ze nog niet weg voordat de integrale generatie ze nog één keer heeft kunnen bekijken!

 

Daan Henkens

Linkedin

Reageren op deze column kan hier: Facebook