De aanpak van uitdagingen rond milieu en klimaat vraagt offers van iedereen. En om ‘iedereen’ mee te krijgen moet kennis en kunde verpakt worden in charisma. Het gaat wat ver om Marianne Minnesma of Donald Pols als goeroes op eenzelfde lijn te plaatsen als Gandhi of Mandela, maar ze hebben de strijd om een beter milieu in Nederland wel naar een hoger niveau getild. Dat Marianne privé net wat minder aaibaar was dan gedacht was snel vergeten. De overstap van Donald naar het Evil Empire dat hij decennia bestreed was andere koek. Successen waren direct vergeten. Donald deugde niet meer, hij was boegbeeld af. (Arne Alphenaar, 8 juni)
Het was wellicht een naïef experiment, maar ik vond de poging om een van de grootste vervuilers van binnenuit te verduurzamen lovenswaardig. Het paste misschien niet in het straatje van z’n volgers, maar ik had de poging graag op het resultaat beoordeeld. Het mag niet zo zijn. Misschien concludeert ook het Evil Empire enigszins opgelucht dat Donald niet deugde. Ze gaan over tot de orde van de dag.
De weg naar een beter milieu kan niet zonder charismatische aanvoerders, mensen die het experiment en de strijd niet schuwen. De stap van goeroe naar zondebok blijkt daarbij klein. Niet omdat de goeroe geen heilige blijkt, maar omdat de volgers ophouden met kritisch nadenken. Daar hebben ze immers iemand voor. En zodra die van mening veranderd…
Als technisch georiënteerd vakgebied mogen we dus blij zijn dat de bodemsector geen goeroe kent die vertelt wat we moeten doen. Om toch tijd te besparen kan het lastige en tijdrovende combineren van kennis, kunde en charisma inmiddels door AI worden overgenomen. Net zo goed, en misschien wel beter geformuleerd.
Het gevaar is dat we uit gemakzucht toch ophouden met kritisch nadenken. Dat ‘goed’ automatisch ‘goed genoeg’ wordt. We hebben geen goeroe nodig, maar de bodem kan ook in de toekomst niet zonder mensen die het experiment niet schuwen, zonder mensen die blijven strijden voor een gezonde bodem. Laat AI geen goeroe worden.
Arne Alphenaar
